Adresgegevens


Pasteurstraat 147
1782 JC Den helder
0223-622627 telefoon icoon
info@dierenartsdenhelder.nl e-mail icoon

Openingstijden

Ma: 08:00 - 20.00
Di: 08:00 - 17.00
Wo: 08:00 - 17.00
Do: 08:00 - 20.00
Vr: 08:00 - 17.00
Wij werken uitsluitend op afspraak

Proteq

Het gebit van de hond en kat


Honden en katten hebben net als mensen eerst een melkgebit en ontwikkelen daarna hun permanente gebit, waar ze de rest van hun leven mee moeten doen. Helaas wordt er door de eigenaar vaak te weinig op het gebit gelet, waardoor er bij meer dan 80% van de huisdieren uiteindelijk gebitsproblemen ontstaan. Bij de hond geldt dit al vanaf een leeftijd van drie jaar. Deze gebitsproblemen zijn behalve pijnlijk soms ook nog een gevaar voor de gezondheid van uw huisdier. Hieronder volgt een uitleg over het ontstaan van deze afwijkingen, hoe ze voorkomen moet worden en tenslotte wat er aan gedaan kan worden.

Het gebit
De opbouw van het gebit van onze huisdieren is hetzelfde als bij mensen, met snijtanden, hoektanden en kiezen. Elk element bestaat uit een kroon, hals en een of meerdere wortels. De tanden zijn opgebouwd uit tandbeen en om de kroon zit een glazuurlaag. De wortel zit vast in het kaakbot en in het midden van de tand bevindt zich een kanaal waardoor de bloedvaten en wortels lopen. De tanden en de kiezen van de bovenkaak vallen net over de elementen van de onderkaak heen.

Het wisselen van de elementen begint op een leeftijd van 14 weken en de hond of kat heeft zijn complete permanente gebit op een leeftijd van zeven maanden.

Het ontstaan van tandplak en tandsteen
Omdat er bij de meeste gezelschapsdieren geen tanden worden gepoetst, ontstaat er al vrij snel tandplaque. Tandplak is de gele aanslag die je op tanden ziet en bestaat uit een combinatie van speeksel, voedselresten en bacteriën. Het ontwikkelt zich met name op de plaatsen waar het speeksel de mond in stroomt. Dit is aan de buitenkant van de hoektanden en de grote kiezen in de bovenkaak en aan de binnenkant van de snijtanden van de onderkaak. Uit tandplak kan zich tandsteen ontwikkelen, wanneer met mineralen uit het speeksel de tandplak omgezet wordt in kalk. Tandsteen is in tegenstelling tot tandplak niet meer weg te poetsen. De bacteriën in de tandplak zorgen voor ontstoken tandvlees. Hierdoor trekt het tandvlees zich terug en ontstaat er een holte tussen het tandvlees en de tand. In deze holte kunnen voedselresten ophopen, met ook hier groei van bacteriën, plak enzovoorts. Het dier ontwikkelt een vieze ademgeur en uiteindelijk zullen de elementen los komen, wat erg pijnlijk is! De bacteriën uit de holtes kunnen bovendien in de bloedbaan terecht komen en zorgen voor ontstekingen in de lever, nieren of op de hartkleppen. Hierdoor kan uw huisdier ernstig ziek worden!


Andere gebitsproblemen

Trauma
Wanneer een tand wordt beschadigd of zelfs afbreekt door ruw spelen of een ongeluk, is er een risico dat het wortelkanaal open komt te liggen. Hierdoor kan een wortelontsteking ontstaan, met behoorlijke kiespijn tot gevolg. Ziet u een afgebroken of beschadigd element bij uw huisdier? Kom dan zo snel mogelijk langs om te laten controleren of de pulpaholte geopend is. Uw dierenarts zal inschatten of de tand of kies verwijderd of gerepareerd moet worden. Repareren kan soms van belang zijn bij honden die hun gebit nodig hebben bij hun werk. Denk daarbij bijvoorbeeld aan pakwerk.

Slijtage
Vooral bij honden komt overmatige slijtage van de tanden nogal eens voor. Deze slijtage ontstaat geleidelijk en is vaak het gevolg van kauwen en overmatig spelen met voorwerpen als stokken, tennisballen en stenen. Vooral door veel kauwen op tennisballen kunnen de tanden en kiezen snel slijten, omdat het oppervlak van een tennisbal als een schuurpapier werkt. Als de tanden zover afgesleten zijn dat het wortelkanaal open komt te liggen, is dit erg pijnlijk en zal behandeling noodzakelijk zijn.

Tandvleeswoekeringen
Zowel bij honden als katten komen soms woekeringen van het tandvlees voor. Ze worden “epuliden” genoemd. Vooral Boxers ontwikkelen deze woekeringen vaak. Het ziet eruit als wild vlees. De epuliden kunnen problemen geven doordat er voedselresten tussen ophopen, doordat ze gaan bloeden of in de weg zitten bij het kauwen. Vaak zijn ze goed te verwijderen. Voor de zekerheid zal er meestal wat van het weefsel opgestuurd worden naar de patholoog voor verder onderzoek, omdat 1 op de 5 epuliden kwaadaardig is.

Tandverkleuringen
Soms valt opeens op dat een tand of kies paars tot donkergrijs verkleurd is. Bij jongere dieren zijn soms meerdere elementen verkleurd. Als plotseling een tand bij een volwassen dier verkleurt, dan is er vaak sprake van een bloeding of ontsteking in het wortelkanaal. Neem dan contact op met de dierenarts. Als er bij jonge honden en katten meerdere elementen verkleurd zijn, dan kan dit komen door bepaald medicijngebruik op jonge leeftijd of doordat de moeder tijdens de dracht bepaalde medicijnen heeft gehad. Heel soms kan het om een erfelijke afwijking gaan.

Afwijkingen speciaal bij katten
Katten hebben nog een tweetal afwijkingen die eigenlijk niet bij honden voorkomen. Ze komen daarentegen wel vrij vaak voor bij katten. Het gaat om ontstoken tandvlees en tandhalsbeschadigingen.
Katten hebben nogal eens last van ontstoken tandvlees. Bij het openen van de bek valt vuurrood tandvlees op. Dit kan bij de tanden en kiezen zelf zitten, maar ook verder naar achteren in de bek. De eigenaar valt vaak op dat de kat minder eet en drinkt, kwijlt en vermagert. Dit komt doordat de tandvleesontstekingen erg pijnlijk zijn en ervoor zorgen dat de kat minder wil eten.
Soms is een virusinfectie de oorzaak. Vaak is de oorzaak echter moeilijk te achterhalen. Vaak zal uw dierenarts eerst bepaalde medicatie proberen. Als dit geen effect heeft, dan zullen soms tanden en kiezen verwijderd moeten worden of zal er aangepast voedsel en tandenpoesten nodig zijn!
Daarnaast hebben katten, in tegenstelling tot honden, nogal eens last van tandhalsbeschadigingen. Deze beschadigingen beginnen bij de wortel en breiden zich uit naar de kroon. Er vallen gaten in de tand die worden afgedekt door ontstoken tandvlees. De gaten zijn erg pijnlijk. Als er gaten in de kroon ontstaan zijn, dan zijn de wortels vaak al grotendeels verdwenen. Deze afwijkende elementen moeten verwijderd worden.



Afwijkingen bij jonge dieren
Ook bij jonge dieren komen afwijkingen aan het gebit voor. Vaak gaat het hierbij om een afwijkende stand van melktandjes en kiezen. Door de afwijkende stand kunnen zij ervoor zorgen dat de permanente elementen niet goed door kunnen komen. Ook kunnen zijn door prikken in de lip of gehemelte pijn veroorzaken. Soms is het nodig om deze afwijkende melktandjes te verwijderen.
Bij kleine hondenrassen blijven de melkhoektanden nog weleens staan, terwijl de volwassen hoektanden zich al ontwikkelen. Hierdoor kan de stand van de volwassen hoektand afwijkend worden en vaak blijven er veel voedselresten en haren tussen de nieuwe en de oude tand zitten, wat ontstekingen op kan leveren. In enkele gevallen blijven er ook wat melksnijtanden zitten. Deze melktanden (hoek- en snijtanden) moeten verwijderd worden voordat de permanente tand uitgegroeid is.
Bij sommige rassen komt de onderkaak voor de bovenkaak uit. (Engelse Bulldog, Franse Bulldog, Pers). Vaak is dit geen probleem. Maar als de onderbeet in te ernstige mate voorkomt, dan kan deze problemen met kauwen opleveren.

Het voorkomen van gebitsproblemen
Om gebitsproblemen te voorkomen kunt u zelf een aantal maatregelen nemen. Vaak werkt een combinatie ervan het beste. 

1. Dieet aanpassen
Om het ontstaan van tandplak en tandsteen zoveel mogelijk te voorkomen, is het belangrijk om brokken in plaats van blikvoer te geven. Brokken zorgen namelijk door de kauwbewegingen voor een mechanische reiniging van het gebit. Omdat sommige katten en honden ook nauwelijks op normale brokken kauwen, zijn er tegenwoordig speciale brokken tegen tandplak en tandsteen in de handel. Deze brokken vallen door hun samenstelling minder snel uit elkaar en sluiten bij het kauwen om de kiezen, zodat de kiezen goed gereinigd worden. Voorbeelden van zulke brokken zijn T/D brokken van Hills en Dental brokken van Royal Canin.
Blikvoer is erg slecht voor het gebit. Ten eerste vindt er geen mechanische reiniging plaats, maar daarnaast blijft het ook erg tussen de tanden en kiezen plakken, waardoor tandplak en –steen zich snel zal ontwikkelen.

2. Tanden poetsen
Net als bij mensen geldt dat tandbederf het beste kan worden tegen gegaan door tanden poetsen. Bij honden is dit vaak goed aan te leren. Bij katten is dit lastiger. Soms lukt het nog weleens om het bij kittens aan te leren. Anders kunt u minimaal een keer per dag met uw duimen over de wangen de tanden en kiezen masseren. Er bestaat ook speciale tandpasta voor katten die u daarbij kunt gebruiken. Zo worden ook voedselresten en plak verwijderd en de kat laat het een stuk beter toe!
Bij honden is het vaak wel aan te leren. Het beste kunt u meteen als pup beginnen, maar ook bij een volwassen hond is het soms nog goed te doen. U kunt het beste een speciale tandenborstel voor honden gebruiken en gebruik nooit tandpasta voor mensen! Honden vinden het erg vies en de fluoride die erin zit is giftig, aangezien honden de tandpasta inslikken. Tegenwoordig zijn er speciale hondentandpasta’s op de markt die veilig gebruikt kunnen worden (en daarnaast ook erg smakelijk gevonden worden!). Ook poetsen met alleen water is een optie.
Als poetsen met een tandenborstel niet lukt, dan kunt u ook een speciale vingertandenborstel gebruiken. Is ook dit lastig, dan kunt u ook een nat gaasje om uw vinger wikkelen. Door de ruwe structuur zorgt deze ook voor reiniging van het gebit.
Het beste kunt u dagelijks de tanden poetsen, maar ook bij om de dag poetsen worden al goede resultaten behaald. De plaatsen waar u goed moet poetsen zijn: de buitenkant van de achterste kiezen, de buitenkant van de hoektanden en de binnenkant van de snijtanden in de onderkaak. De rest van de tanden en kiezen hoeft u niet aan de binnenkant te poetsen. Hierdoor kunt u, door de lip van uw hond omhoog te tillen, de meeste plekjes al bereiken.

Het is belangrijk om het tandenpoetsen rustig op te bouwen. Begin eerst met het optillen van de lip en het bekijken van de kiezen. Probeer hierbij de ogen niet te bedekken. Als dit goed gaat, dan kunt u eerst met uw vinger over de tanden en kiezen wrijven. Laat u hond ook dat goed toe, dan kunt u weer een stap verder gaan. Begin voorzichtig met het poetsen en het laten wennen aan de tandpasta. Twijfelt u of wilt u zien hoe u het poetsen het beste kunt aanpakken: kom dan met uw hond langs op de praktijk, zodat we het u kunnen laten zien.

3. Kluiven
Het gebit van honden kan ook gereinigd worden door ze te laten kauwen op harde botten of speciale tandenkauwsticks. Als uw hond van kluiven houdt, dan kunt u ook zo goede resultaten behalen.

4. Antibacteriële vloeistoffen en poeders
Tegenwoordig bestaan er antibacteriële vloeistoffen voor door het drinkwater en poeders voor over het voer. Deze prodcuten zijn op zichzelf vaak niet voldoende effectief, maar zeker in combinatie met andere maatregelen kunnen ze een goed resultaat opleveren.



Therapie bij tandproblemen
Tijdens de kitten- en puppievaccinaties zal de dierenarts altijd het gebit van uw hond of kat controleren. Afwijkende standen zullen hierbij opgemerkt worden. Als uw huisdier zeven maanden oud is, kunt u voor een gratis gebitscontrole langskomen op de praktijk. We kijken dan of het volledige gebit gewisseld is en of de stand van alle elementen correct is. Indien nodig kunnen eventuele afwijkingen dan snel verholpen worden. Ook bij de jaarlijkse vaccinatie wordt het gebit altijd gecontroleerd.  
Als uw hond of kat tijdens het onderzoek gebitsproblemen blijkt te hebben, dan zal het gebit door de dierenarts gereinigd moeten worden. Onder narcose worden eerst de grote stukken tandsteen van de elementen verwijderd. Pijnlijke, losse, ontstoken en aangetaste tanden en kiezen zullen verwijderd worden. Daarna worden met ultrasone apparatuur de kleine resten tandsteen verwijderd. Tenslotte zullen de tanden en kiezen gepolijst worden. Soms is het nodig dat uw huisdier nog enige tijd pijnstillers en antibiotica toegediend krijgt.

Heeft u nog vragen of wil u het gebit van uw hond of kat laten controleren: neem dan contact op met Dierenkliniek Pasteurstraat!
 

dieren

Heeft u een vraag of opmerking?


Wij vinden het belangrijk om u mening te horen zodat wij u het beste van dienst kunnen zijn

contact knop

Kort nieuws Dierenkliniek Pasteurstraat

Patiënt van de maand november: Yoshi: een hond met nierfalen...

Op maandag en donderdag hebben wij avondspreekuur. Bel ons voor een afspraak!

dieren